Elinizdeki hurdayı satmadan önce birkaç yerden fiyat aldığınızda çoğu zaman şaşırtıcı bir tabloyla karşılaşırsınız: aynı metal, aynı miktar, ama birbirinden ciddi ölçüde ayrışan teklifler. Peki hurda fiyatı neden farklı çıkar? Cevap çoğunlukla birim fiyatın kendisinde değil; fire oranı, analiz sonucu, nakliye maliyeti ve ödeme vadesi gibi kesinti kalemlerinde gizlidir. Bu yazıda iki teklifi nasıl doğru karşılaştıracağınızı anlatıyoruz.
Birim fiyat tek başına neden yanıltıcı?
Cebinize giren tutar basit bir denklemle belirlenir: tartılan ağırlıktan fire düşülür, kalan net ağırlık birim fiyatla çarpılır, varsa nakliye gibi kesintiler çıkarılır. Yani kilogram başına söylenen rakam denklemin yalnızca bir parçasıdır. Bir firma yüksek birim fiyat açıklayıp yüksek fire düşebilir; bir diğeri daha mütevazı bir rakam verip kesintiyi düşük tutabilir. Sonuçta düşük görünen teklif elinize daha fazla para bırakabilir.
Fire kesintisi: toz, yağ ve demir aksam
Fire, tartılan toplam ağırlık içinde metal olmayan veya değeri düşük kalan kısmın düşülmesidir. En sık karşılaşılan kalemler şunlardır:
- Toz, toprak ve nem: Açıkta bekleyen hurdaya yapışan toprak ve yağmur suyu ağırlığı artırır; alıcı bunu oransal olarak düşer.
- Yağ ve kimyasal kalıntı: Talaş, motor parçası ve sanayi hurdasında yağ oranı yüksekse fire de yükselir.
- Demir aksam: Bakır veya alüminyum ağırlıklı bir yükün içindeki vida, sac ve demir parçalar değerli metal fiyatından değil, demir sınıfından hesaplanır ya da fire olarak düşülür.
Şeffaf çalışan bir alıcı fire oranını tartımdan önce söyler ve nasıl belirlediğini gösterir. Kantar fişinde fire oranı yazmıyorsa, teklifin gerçek değerini bilmiyorsunuz demektir.
Analiz sonucu fiyatı nasıl değiştirir?
Görünüşte aynı olan iki metal, alaşım ve saflık açısından bambaşka olabilir. Özellikle bakır hurda, pirinç ve paslanmaz gruplarında fiyat analiz sonucuna göre netleşir: paslanmazda krom-nikel oranı, kabloda bakır verimi, alüminyumda alaşım tipi fiyatı doğrudan etkiler. İki firmanın aynı mala farklı fiyat vermesinin bir nedeni de malı farklı kalite sınıfında değerlendirmesidir. Bu yüzden hangi sınıftan ve hangi kritere göre fiyat verildiğini sormak, birim fiyatı sormak kadar önemlidir.
Nakliye ve yükleme kimin üzerinde?
Hurdanın adresten alınması, personel veya ekipmanla yüklenmesi ve taşınması bir maliyettir; bunu kimin üstlendiği teklifler arasındaki farkın önemli bir parçasıdır. Bir firma yüksek birim fiyat verip nakliyeyi ayrıca kesebilir, bir diğeri bu maliyeti fiyatın içinde eritmiş olabilir. Sorulması gereken net soru şudur: verilen fiyat tartılmış malın kilogram fiyatı mı, yoksa tüm masraflar düşüldükten sonra elinize geçecek net tutar mı?
Ödeme vadesi: bugünkü ödeme ile vadeli ödeme bir değildir
Fiyatı yüksek göstermenin bir başka yolu ödemeyi vadeye yaymaktır. Metal fiyatlarının gün içinde bile hareket ettiği bir piyasada haftalar sonra yapılacak ödeme, fiyat riskini ve tahsilat riskini size yükler. Teslimatta yapılan ödeme, kağıt üzerinde biraz düşük görünse bile çoğu zaman daha güvenli ve daha kârlıdır. Teklifleri karşılaştırırken ödeme gününü mutlaka aynı tabloya yazın.
Örnek hesap: yüksek birim fiyat, yüksek fire tuzağı
1.000 kilogram karışık bakır hurdanız olduğunu varsayalım:
- Firma A piyasanın üzerinde bir birim fiyat açıklıyor, ancak yüzde 12 fire düşüyor; ödeme 880 kilogram üzerinden yapılıyor.
- Firma B yüzde 4 daha düşük birim fiyat veriyor, fakat malı yerinde inceleyip fireyi yüzde 3 olarak belirliyor; ödeme 970 kilogram üzerinden yapılıyor.
Oranlarla hesaplayalım: Firma A'nın ödediği toplam, açıkladığı birim fiyatın 0,88 katıdır. Firma B'de ise 0,96 çarpı 0,97, yani yaklaşık 0,93 kat elde edilir. Sonuçta kağıt üzerinde düşük görünen Firma B, yaklaşık yüzde 6 daha fazla ödeme yapar. Bu hesaba nakliye kesintisi ve vade farkı dahil bile değildir.
Teklif karşılaştırırken sorulacak beş soru
- Fire oranı nedir, neye göre belirleniyor?
- Tartım nerede ve hangi kantarda yapılacak?
- Nakliye ve yükleme ücreti fiyata dahil mi?
- Ödeme ne zaman, hangi yöntemle yapılacak?
- Analiz veya sınıflandırma sonucunu birlikte görebilecek miyiz?
Şeffaf hesap için Metal Hurdacı
Metal Hurdacı, İstanbul Avcılar merkezli olarak Avrupa ve Anadolu yakası dahil tüm İstanbul'da metal hurda alımı yapar. Ücretsiz keşif ve yerinde tartım ile fire oranını gözünüzün önünde belirler, ödemeyi bekletmeden yaparız. Demir, bakır, alüminyum, paslanmaz, pirinç ve kablo dahil tüm metal gruplarının güncel rakamları için günlük fiyatlar sayfasına bakabilir, malınızın fotoğrafını göndererek WhatsApp veya telefonla anında teklif alabilirsiniz.