Ömrünü tamamlamış bir klima, buzdolabı ya da eski bir çamaşır makinesi çoğu insanın gözünde sadece hantal bir çöptür; oysa klima ve beyaz eşya hurdası içinde birbirinden farklı değerde metaller iç içe durur. Bu cihazlarda para eden asıl kısım dış görünüş değil, gövdenin altındaki kompresör, bakır borular, alüminyum radyatör ve sac gövdedir. Doğru sökülüp doğru ayrıştırıldığında aynı cihaz, gelişigüzel atıldığında ettiğinin kat kat üzerinde değer kazanır. Aşağıda hangi parçanın neden değerli olduğunu ve evde ya da atölyede nasıl güvenle ayrıştırabileceğinizi somut olarak anlatıyoruz.
Kompresör: Klima ve Beyaz Eşya Hurdasının Kalbi
Klima dış ünitesinin ve buzdolabının en ağır, en değerli parçası kompresördür. Kapalı çelik bir gövde içinde bakır sargılı bir motor ve bir miktar yağ barındırır. Bu yüzden kompresör, hurdacı gözünde "karışık" bir kalemdir: dışı çelik, içi bakırdır. Bütün olarak tartıldığında motor hurdası fiyatından işlem görür; içindeki bakır sargı çıkarıldığında ise değeri belirgin şekilde artar.
- Klima kompresörü: Genelde daha büyük ve bakır sargı oranı yüksektir; bu nedenle beyaz eşya kompresörüne göre daha iyi fiyat eder.
- Buzdolabı kompresörü: Daha küçük ve seri üretim olduğundan çok sayıda toplandığında anlam kazanır; tek tek değil, biriktirerek getirmek mantıklıdır.
- İçindeki yağ: Kompresörü kesmeden önce yağın boşaltılması gerekir; yağlı gövde hem tartıda hem işlemede sorun çıkarır.
Kompresörü kesmek özel ekipman ve dikkat ister. Elinizde uygun alet yoksa kompresörü bütün halde teslim etmek en güvenli yoldur; ayrıştırma işini profesyonele bırakıp yine de adil bir tartı almak istiyorsanız ücretsiz teklif alın.
Bakır Boru: Kilogramı En Çok Konuşulan Metal
Klima iç ve dış ünitesini birbirine bağlayan ince bakır borular, hurdanın en kıymetli metalidir. Bakır, tüm demir dışı metaller içinde en yüksek fiyat aralığında işlem gören malzemelerden biridir; bu yüzden birkaç metre boru bile toplam değeri gözle görülür biçimde yukarı çeker.
- Temiz bakır: Üzerinde plastik kaplama, lehim ya da yalıtım bulunmayan parlak bakır en yüksek sınıftır.
- Yalıtımlı/boyalı bakır: Köpük yalıtımı ya da boya kalıntısı olan borular bir alt sınıfta değerlendirilir; mümkünse yalıtımı sıyırmak değeri artırır.
- Gaz kalıntısı: Boruları keserken içinde soğutucu gaz kalmış olabilir; kesim öncesi sistemin boşaltılmış olması hem güvenlik hem çevre açısından şarttır.
Alüminyum Radyatör ve Eşanjörler
Klima ünitelerinde ısı değişiminin yapıldığı radyatör-eşanjör bölümü çoğunlukla alüminyum kanatçıklardan, kimi eski modellerde ise bakır borulu-alüminyum kanatçıklı karışık yapıdan oluşur. Alüminyum, bakır kadar değerli olmasa da hafifliğine göre iyi bir getiri sağlar ve doğru ayrıştırıldığında sac hurdasından çok daha yüksek fiyat eder.
- Saf alüminyum radyatör: Tamamı alüminyum olan eşanjörler tek kalemde alüminyum profil/döküm sınıfından işlem görür.
- Bakır-alüminyum karışık petek: İçinde bakır boru geçen alüminyum petekler ayrıştırılırsa iki metal de kendi sınıfından fiyatlanır; ayrıştırılmazsa düşük "karışık radyatör" fiyatına düşer.
Hangi cihazın hangi metal sınıfına girdiğini merak ediyorsanız hurda kategorileri sayfasından metal türlerini inceleyebilir, güncel rakamlar için günlük hurda fiyatları bağlantısına göz atabilirsiniz.
Sac Gövde ve Motorlar
Beyaz eşyanın dış kabuğunu oluşturan sac gövde, ağırlığın büyük kısmını taşır ama kilogram fiyatı en düşük kalemdir. Yine de kütle olarak fazla olduğundan toplam tartıya ciddi katkı yapar. Çamaşır makinesi ve bulaşık makinesindeki elektrik motorları ise içindeki bakır sargı sayesinde sac gövdeden ayrı, motor hurdası olarak değerlendirilmelidir.
- Galvaniz/boyalı sac: Standart hurda demir-çelik sınıfında işlem görür; temiz ve kuru olması tartıda avantaj sağlar.
- Elektrik motoru: Bakır sargısı nedeniyle sacla birlikte atılmamalı, ayrı toplanmalıdır.
- Balast, kablo ve trafo: Cihaz içindeki kablolar bakır içerdiğinden gövdeyle karışmadan ayrılmalıdır.
Doğru Ayrıştırma Neden Fark Yaratır
Aynı cihaz, "toptan demir" olarak verildiğinde sac fiyatından işlem görürken; kompresör, bakır boru, alüminyum radyatör ve sac ayrı ayrı teslim edildiğinde her metal kendi sınıfından fiyatlanır ve toplam getiri belirgin biçimde yükselir. Sektör verilerine göre karışık teslim ile ayrıştırılmış teslim arasındaki fark, cihazın türüne göre azımsanmayacak seviyelere ulaşabilir. Elektrik ve gaz güvenliği söz konusu olduğundan, emin olmadığınız kesimleri zorlamayın; ünite gazı boşaltılmadan ya da uygun alet olmadan yapılan sökümler hem risklidir hem de metalin değerini düşürebilir.
Metal Hurdacı olarak İstanbul'un iki yakasında ve Kocaeli, Gebze, Dilovası, Sakarya, Silivri, Çorlu, Tuzla ile Yalova hattında klima ve beyaz eşya hurdanızı yerinde tartıyor, metalleri sınıfına göre değerlendiriyoruz. Aynı gün servis, adil tartı ve hemen ödeme ilkesiyle çalışıyoruz; elinizdeki cihazların gerçek değerini öğrenmek için bugün bize ulaşın.