Bakır telini, kablo yükünü ya da alüminyum profilini satmak isteyen herkesin aklına aynı soru gelir: Londra Metal Borsası ekranındaki rakam ile hurdacının teklif ettiği kilogram fiyatı arasındaki fark nereden doğuyor? Bu fark keyfi değildir; borsa kotasyonu sahaya inene kadar belirli adımlardan geçer. Bu rehberde LME grafiğini nasıl okuyacağınızı, fiyatın hangi katsayı ve kesintilerle şekillendiğini ve elinizdeki malın kabaca borsa karşılığını nasıl hesaplayacağınızı anlatıyoruz.
LME Nedir, Hurda Fiyatını Neden Belirler?
LME (London Metal Exchange), bakır, alüminyum, çinko, kurşun ve nikel gibi ana metallerin dünya çapında referans kabul edilen fiyatlarının oluştuğu borsadır. Kotasyonlar ton başına ABD doları cinsinden açıklanır. Türkiye'deki izabe tesisleri, dökümhaneler ve ihracatçı firmalar alım fiyatlarını bu referansa göre belirler; hurdacı da topladığı malı bu zincire sattığı için teklifini aynı referansa bağlamak zorundadır. Kısacası sahadaki fiyat, borsanın yerel koşullara çevrilmiş hâlidir. LME bakır fiyatı hurda piyasasının en yakından izlediği göstergedir; aynı mantık alüminyum, çinko ve kurşun için de geçerlidir.
Borsa Fiyatından Saha Fiyatına Dört Adım
1. Borsa kotasyonu
Başlangıç noktası, LME'nin ilgili metal için açıkladığı dolar/ton değeridir. Grafikte gördüğünüz bu rakam birincil yani rafine metalin fiyatıdır; hurdanın değil.
2. Kur çevrimi
Dolar/ton fiyat, güncel USD/TL kuru ile çarpılır ve 1000'e bölünerek TL/kg'a dönüştürülür. Bu yüzden LME yatay seyrederken bile kur hareketi hurda fiyatını oynatabilir. Grafik okurken iki eğriyi birlikte izlemek gerekir: metalin dolar fiyatı ve kur.
3. İşleme ve lojistik marjı
Hurda toplanır, ayrıştırılır, tartılır, taşınır ve tesise girene kadar birden fazla el değiştirir. Nakliye, işçilik, fire ve işletme gideri bu aşamada fiyattan düşülür. Marj sabit değildir; malın hacmine, teslim şekline ve piyasanın o günkü talebine göre daralır ya da genişler.
4. Sınıf iskontosu
Aynı metalin farklı sınıfları, borsa karşılığının farklı oranlarını alır. Soyulmuş parlak bakır tel katsayının en yükseğini görürken kalaylı veya yanık bakır belirgin iskonto yer. Alüminyumda profil ile talaş, demirde ekstra DKP ile karışık hurda arasındaki fark da aynı mantıkla oluşur.
Kendi Malınız İçin Basit Bir Formül
Aşağıdaki formül kesin bir teklif değil, pazarlığa otururken elinizde bulunması gereken kaba bir referanstır:
Tahmini fiyat (TL/kg) ≈ (LME fiyatı $/ton × USD/TL kuru ÷ 1000) × sınıf katsayısı − işleme marjı
- Sattığınız metalin güncel LME kotasyonunu dolar/ton olarak not edin.
- Güncel dolar kuru ile çarpıp 1000'e bölün; TL/kg cinsinden ham borsa karşılığını bulun.
- Malınızın sınıfına uygun katsayıyı uygulayın: temiz, tek tip ve yüksek saflıktaki mal 1'e yaklaşır; karışık, kaplamalı veya kirli mal daha düşük katsayı alır.
- İşleme, nakliye ve fire payını düşün; kalan rakam sahada duyacağınız teklife yakın bir bant verir.
Katsayılar metale ve sınıfa göre değiştiği için tek bir doğru yoktur; önemli olan hesabın mantığını kavramak ve teklif aldığınızda hangi kalemin fiyatı aşağı çektiğini sorabilmektir. Bakır hurda gibi yüksek değerli metallerde sınıf farkı toplam tutarı ciddi biçimde etkiler.
Grafik Okurken Nelere Bakmalı?
- Trend, tek günden önemlidir: Bir günlük sıçramaya değil en az birkaç haftalık yöne bakın; alıcılar ani hareketleri fiyata temkinli yansıtır.
- Kur eğrisini birlikte izleyin: LME düşerken kur yükseliyorsa TL bazında fiyat sabit kalabilir, hatta artabilir; tersi de mümkündür.
- Spot ile vadeli farkına dikkat edin: Vadeli fiyatın spotun üzerinde seyretmesi piyasanın ileride bolluk, altında kalması ise sıkışıklık beklediğine işaret eder.
- Stok verileri sinyal verir: LME depo stoklarının hızla azalması genellikle fiyatı destekler, yığılması ise baskılar.
Tahminden Kesin Fiyata Geçmek
Formül size güçlü bir müzakere zemini kazandırır; ancak nihai fiyat malın görülmesi ve tartılmasıyla netleşir. Metal Hurdacı olarak İstanbul Avcılar merkezli çalışıyor, Avrupa ve Anadolu yakası dahil tüm İstanbul'a ücretsiz keşif ve yerinde tartımla geliyoruz. WhatsApp veya telefonla anlık fiyat bilgisi alabilir, teslimde hızlı ödeme ve kurumsal fatura düzeninden yararlanabilirsiniz. Borsanın sahaya yansımış güncel karşılığını görmek için günlük fiyatlar sayfamıza bakabilir, elinizdeki metal için teklif alma formunu doldurabilirsiniz.