Türkiye, çelik üretiminin büyük bölümünü elektrik ark ocaklı tesislerde gerçekleştirdiği için hammadde olarak yoğun biçimde hurda çeliğe ihtiyaç duyar ve uzun süredir dünyanın en büyük hurda çelik ithalatçısı konumundadır. Bu tablo yalnızca limanları ve büyük çelik tesislerini değil, deposundaki birkaç ton demiri satmak isteyen işletmeyi ve evindeki eski kazanı bozduran bireysel satıcıyı da doğrudan ilgilendirir. Çünkü ithal hurdanın fiyatı, iç piyasadaki alım fiyatlarının ana referansıdır; limanda oluşan rakam değiştiğinde sahadaki hurdacının teklifi de değişir.
Türkiye neden bu kadar çok hurda ithal ediyor?
Elektrik ark ocaklı üretim, demir cevherinden üretime kıyasla daha az enerji tüketir ve ana girdisi hurdadır. Türkiye'nin çelik kapasitesinin önemli bölümü bu yönteme dayandığı için yurt içinde toplanan hurda tek başına talebi karşılayamaz; aradaki açık Avrupa, Amerika ve Karadeniz bölgesinden yapılan ithalatla kapatılır. Başka bir deyişle iç piyasadaki hurda, küresel bir hammadde zincirinin parçasıdır ve değeri de bu zincir üzerinden belirlenir.
HMS fiyatı iç piyasaya nasıl referans olur?
Uluslararası hurda ticaretinde en çok izlenen gösterge, HMS 80/20 olarak bilinen karışık ağır hurdanın Türkiye limanlarına teslim dolar fiyatıdır. Çelikhaneler ithal hurdaya bu seviyeden ödeme yaptığı için, yerli hurdaya da kabaca aynı düzlemden, nakliye, ayrıştırma ve işleme maliyetleri düşülerek teklif verir. Zincir şöyle işler: çelikhane alım fiyatını günceller, büyük toptancılar buna göre pozisyon alır, sahadaki alıcı da satıcıya vereceği rakamı bu seviyeye göre ayarlar. Bu yüzden mahalledeki demir hurdası fiyatı ile okyanus ötesinde imzalanan bir yük anlaşması birbirine sanıldığından çok daha yakındır.
Elinize geçen rakamı belirleyen üç değişken
Navlun
Hurda gemiyle taşınır ve taşıma maliyeti yükseldiğinde ithal hurdanın Türkiye'ye ulaşmış maliyeti artar. Bu durum yerli hurdayı görece cazip hale getirebilir; navlun düştüğünde ise ithalat kolaylaşır ve iç piyasadaki pazarlık gücü alıcıya geçer.
Döviz kuru
HMS fiyatı dolar bazlıdır, ancak sahada ödeme Türk lirasıyla yapılır. Dolar fiyatı hiç değişmese bile kur hareketi, kilogram başına elinize geçen TL tutarını yukarı ya da aşağı çeker. İç piyasa fiyatlarının dolar tarafı sakinken bile hareketli olmasının başlıca nedeni budur.
İthalat hacmi ve üretim temposu
Çelikhanelerin sipariş defteri doluyken hem ithal hem yerli hurdaya talep güçlenir ve fiyatlar desteklenir. Üretim yavaşladığında alımlar seyrekleşir, stoklar şişer ve teklifler gevşer. Yani ithalat hacmindeki değişim, iç piyasanın nabzını gösteren erken bir sinyaldir.
Basit bir örnek üzerinden düşünelim
İthal hurdanın dolar fiyatının bir ay içinde bir miktar gerilediğini, aynı dönemde kurun ise daha yüksek oranda arttığını varsayalım. Dolar bazında düşen fiyatın TL karşılığı bu senaryoda aslında yükselmiş olur ve elinizdeki demir için daha iyi bir teklif alabilirsiniz. Tersi de mümkündür: dolar fiyatı artarken navlun geriler ve kur yatay seyrederse, çelikhaneler ithal hurdayı görece uygun maliyetle getirdiği için yerli alım fiyatları beklediğiniz kadar yükselmeyebilir. Tek göstergeye bakarak karar vermek yanıltıcıdır; navlunu, kuru ve talebi birlikte okumak gerekir.
Satıcı için pratik sonuç
Bu dinamikleri günü gününe izlemek zorunda değilsiniz; ancak elinde ciddi miktarda demir, bakır veya alüminyum bulunan bir işletme için satış zamanlaması gerçek bir fark yaratır. Güncel alım seviyelerini günlük fiyatlar sayfasından takip edebilirsiniz. Metal Hurdacı olarak İstanbul Avcılar merkezli çalışıyor, Avrupa ve Anadolu yakası dahil tüm İstanbul'da ücretsiz keşif ve yerinde tartımla metal hurda alımı yapıyoruz. WhatsApp veya telefon üzerinden anlık fiyat bilgisi alabilir, kurumsal satışlarınızda fatura düzeniyle çalışabilirsiniz. Toplu hurdanız için teklif alma sayfasından bize ulaşmanız yeterli.